Tadżykistan jest republiką prezydencką z głową
państwa wybieraną na 7-letnią kadencję. Aktualnie urząd prezydenta
sprawuje Emomali Rahmon (od 19 listopada 1992 r. Przewodniczący Rady
Najwyższej i głowa państwa, od 6 listopada 1994 r. prezydent, ponownie
wybrany 6 listopada 1999 r. i 6 listopada 2006 r.) Po wyborach w 1999
r. zwolennicy E. Rahmona wprowadzili do konstytucji zapis, na mocy
którego kadencje prezydenckie przedłużono z 5 do 7 lat, zaczęto je
także liczyć od nowa, dzięki czemu obecny prezydent będzie mógł
ponownie ubiegać się o urząd w 2013 r.
Prezydent desygnuje premiera i członków rządu,
którzy otrzymują nominacje po zatwierdzeniu przez Najwyższe
Zgromadzenie. Aktualnie premierem jest Okil Okilow (od 20 stycznia 1999
r.).
Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament(Medżlis-i Oli) złożony z Medżlis-i Namojandagon (izba niższa; 63
deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję)
i Madżlisii Millij (izba wyższa; 33 senatorów zasiadających na 5-letnią
kadencję, z których 25 jest wybieranych przez władze lokalne, a 8
mianowanych przez prezydenta). Ostatnie wybory odbyły się w lutym 2005
r.: proprezydencka Ludowo-Demokratyczna Partia Tadżykistanu zdobyła 74%
głosów i 52 mandaty, Komunistyczna Partia Tadżykistanu uzyskała 13%
głosów i 4 mandaty, a Islamska Partia Odrodzenia Tadżykistanu 8% głosów
i 2 mandaty.
Kilka miesięcy po proklamowaniu niepodległości Tadżykistan pogrążył się w wojnie domowej,
w której przeciwko wspieranemu przez Rosję i Uzbekistan Frontowi
Narodowemu (Z E. Rahmonovem na czele) wystąpiła koalicja sił
demokratycznych i islamskich. Obie strony konfliktu odwoływały się do
lojalności regionalnej (zapleczem Frontu Narodowego był Kulab wspierany
przez Chodżent, natomiast opozycja demokratyczno-islamska składa się w
większości z wychodźców z Garmu i Badachszanu). W efekcie tadżycka
wojna domowa była w znacznej mierze konfrontacją międzyregionalną,
która zakończyła się w 1997 roku porozumieniem pokojowym wynegocjowanym
pod egidą ONZ, Rosji i Iranu. W rezultacie zawartego porozumienia,
Zjednoczona Opozycja Tadżycka, której główną siłą była Islamska Partia
Odrodzenia Tadżykistanu, uznała prezydenta Emomali Rahmonova i
przystała na rozbrojenie oddziałów w zamian za legalizację swojej
działalności, przyznanie 30% stanowisk we władzach wykonawczych i
przeprowadzenie demokratycznych wyborów. Misja UNTOP (Biuro ONZ ds.
Wspierania Pokojowej Odbudowy Kraju) zakończyło swoją działalność 31
lipca br.
