Informacje podstawowe

Oficjalna nazwa:  Republika Chińska - używana wyłącznie w kontaktach z krajami, które utrzymują z Wyspą stosunki dyplomatyczne.
Powierzchnia:  35 tys. 980 km? obejmuje wyspę Tajwan, archipelagi Peskadorów, Matsu i Kinmen.
Język oficjalny: Mandaryński dialekt języka chińskiego.
Ludność:  22,878 mln (2006). W społeczeństwie tajwańskim istnieje podział na Tajwańczyków, czyli ludność chińską, która kolonizowała Tajwan począwszy od XIV w. (84%), Chińczyków kontynentalnych (14%), czyli uciekinierów z Kontynentu, którzy przybyli na Wyspę razem z wojskami Kuomintangu w 1949 r. i ich potomków oraz na Aborygenów (ludność pochodzenia austronezyjskiego, 2%).
Główne miasta:  68,93% ludności mieszka w metropoliach, z których największe to Tajpej-Keelung (6,5 mln, 42,72% ludności miejskiej Tajwanu), Kaoshiung (2,71 mln), Taichung-Changhua (2,05 mln).
Podział administracyjny:  Prowincja Tajwanu dzieli się na 16 okręgów (xian), 5 powiatów miejskich (shi) i dwa miasta wydzielone (Tajpej i Kaoshiung).
Kalendarz:  Oficjalnie lata liczone są od momentu obalenia cesarstwa w 1911. Tym samym rok 1912 jest pierwszym rokiem Republiki, a rok 2009 jest 98 rokiem wg kalendarza Republiki.

Sytuacja wewnętrzna

Głowa państwa:  Prezydent Ma Ying-jeou (partia Kuomintang); wybrany w wyborach 22 marca 2008 roku (w wyborach uzyskał 58 % głosów, urząd objął 20 maja 2008 roku).
Szef rządu:  Premier (przewodniczący Yuanu Wykonawczego, mianowany przez prezydenta) Chao-shiuan Liu powołany został w maju 2008 r.
Rząd: Yuan Wykonawczy, którego członkowie są mianowani przez prezydenta z rekomendacji premiera.
Władza ustawodawcza: Jednoizbowy Yuan Ustawodawczy ? liczy od wyborów 2008 roku 113 miejsc (poprzednio 225). W wyborach 12 stycznia 2008 roku 81, tj. 2/3 miejsc i pełną kontrole na parlamentem zdobył opozycyjny Kuomintang (KMT). Demokratyczna Partia Postępu (DPP) byłego prezydenta Chen Shui-biana zdobyła tylko 27 miejsc. 

Sytuacja gospodarcza

Polityka gospodarcza Tajwanu spowodowała, iż ta słabo rozwinięta rolniczo wyspa w ciągu ostatniego pięćdziesięciolecia przekształciła się w 22. gospodarkę świata pod względem wielkości PKB, w 17-tą potęgę handlową pod względem obrotów, dysponujacą 4. pod względem wartości rezerwami walutowymi.

Największymi partnerami w wymianie handlowej Tajwanu są Chiny (w tym SAR Hongkong), następnie Japonia, USA, kraje Europy. Według danych oficjalnych 71% wszystkich zagranicznych inwestycji Tajwanu znajduje się na terenie ChRL, gdzie prowadzi działalność gospodarczą 40-50 tysięcy firm tajwańskich (niektóre dane mówią o 80 tysiącach firm) zatrudniających około 50 milionów pracowników. Liczba przebywających na terenie ChRL mieszkańców Tajwanu oceniana jest na milion, głownie w okolicach Szanghaju i prowincji Fujian.

Ogłoszone przez tajwański urząd statystyczny wyniki przyrostu gospodarczego (PKB) za rok 2008 określono jako niespotykanie niskie od 1961 roku (2.17%). W czwartym kwartale 2008 roku wskaźnik PKB spadł o 8.36%, osiągając za cały rok wysokość 0.12% w stosunku do 5.70% w roku 2007.

Wstępne prognozy wzrostu na 2009 rok, przewidują utrzymanie się sytuacji kryzysowej przez pierwsze trzy kwartały Q1 (-6.51%), Q2 (-6.86%), Q3 (-2.67%) i wzrost w Q4 o 4.5%. Rząd prognozuje, iż w skali całego roku osiągnięty będzie ujemny wynik 2.97 procent.

Przyczyną bezpośredniej recesji jest załamanie tajwańskiego eksportu, głównej siły napędowej gospodarki, w tym zamówień na produkty wiodącego sektora elektronicznego spowodowanego ogólnym kryzysem na świecie. Obroty w handlu zagranicznym spadły w eksporcie o 20.1% oraz w imporcie o 26.2%. Zapowiada się, iż recesja wpłynie również na spadek poziomu inwestycji oraz konsumpcji wewnętrznej.  

W powstałej sytuacji kryzysowej, rząd zapowiedział realizacje pakietu stabilizacyjnego w wysokości 21 miliardów USD na pobudzenie gospodarki w tym wykreowanie w 2009 roku 150 tysięcy nowych miejsc pracy i utrzymanie bezrobocia poniżej 4.5%.

Polityka zagraniczna oraz relacje z ChRL

Od momentu wyjścia Tajwanu z ONZ w 1971 r., gdy miejsce Republiki Chińskiej zajęła Chińska Republika Ludowa, większość państw nawiązała stosunki dyplomatyczne z rządem w Pekinie, co wiązało się z uznaniem zasady ?jednych Chin? i natychmiastowym zerwaniem stosunków dyplomatycznych z rządem w Tajpej. Obecnie rząd w Tajpej jest uznawany przez 23 państwa (dla porównania: w 1970 r. ? 67), przy czym większość stanowią republiki Ameryki Środkowej i państwa afrykańskie oraz Pacyfiku. Jedynym europejskim podmiotem w tej grupie jest Stolica Apostolska. Najpoważniejszym partnerem Tajwanu pozostają jednak Stany Zjednoczone, które w 1979 r., po zerwaniu oficjalnych stosunków z Tajwanem, w Taiwan Relations Act zobowiązały się do obrony wyspy w razie zagrożenia jej bezpieczeństwa.

Chińska Republika Ludowa konsekwentnie od 1949 r. uznaje Tajwan za jedną ze swoich prowincji. ChRL stoi na stanowisku ?jednych Chin? podkreślając jednocześnie, że zjednoczenie Chin jest nadrzędnym celem polityki chińskiej. Pekin, mimo że deklaruje poszukiwanie pokojowych dróg zjednoczenia, nie rezygnuje z możliwości zastosowania rozwiązania siłowego w przypadku ogłoszenia przez Tajwan niepodległości ? stanowisko takie zostało oficjalnie wyartykułowane w tzw. Ustawie antysecesyjnej, przyjętej przez chiński parlament w marcu 2005 roku.

Zwycięstwo w wyborach 2008 roku Kuomintangu, opowiadającego się za rozwojem pragmatycznych kontaktów z Chinami kontynentalnymi, przyniosło długo oczekiwane złagodzenie napięcia w Cieśninie Tajwańskiej. 28 maja 2008 r. miało miejsce historyczne spotkanie szefa Kuomintangu Wu Poh-hsiunga z Przewodniczącym ChRL i sekretarzem generalnym KPCh Hu Jintao ? na mocy ich ustaleń w czerwcu 2008 roku wznowione zostały rozmowy chińsko-tajwańskie z agendą obejmującą wymianę turystyczną i loty bezpośrednie w Cieśninie. Na pierwszym spotkaniu postanowiono m.in. o uruchomieniu od 4 lipca 2008 roku bezpośrednich lotów weekendowych pomiędzy kontynentem, a wyspą oraz o zwiększeniu do 3000 dziennego limitu turystów z ChRL na Tajwanie (15 grudnia 2008 roku uruchomiono codzienne loty bezpośrednie).

Kontakty z Polską

Polska nie utrzymuje oficjalnych stosunków z Tajwanem - podstawą polityki prowadzonej przez RP jest zasada uznawania jednych Chin, których Tajwan pozostaje nieodłączną częścią, a rząd w Pekinie jest prawowitym rządem całych Chin. Problemy istniejące między Tajwanem a ChRL traktujemy jako wewnętrzne sprawy narodu chińskiego. Polska stanowczo sprzeciwia się użyciu siły przez którąkolwiek ze stron w Cieśninie i opowiada się za poszukiwaniem pokojowych rozwiązań problemu Tajwanu, które uwzględniać będzie wolę mieszkańców zarówno Chin kontynentalnych, jak i Tajwanu.

Wzorem innych państw Unii Europejskiej, Polska uznaje Tajwan, jako gospodarczo i handlowo niezależną jednostkę, a nasze kontakty z Tajwanem ograniczają się do sfery gospodarki, kultury, edukacji oraz wymiany naukowo technicznej. Polska, jako członek UE wspiera handel i przepływ inwestycji, czemu dała wyraz wspierając przystąpienie Tajwanu do Światowej Organizacji Handlu w 2002 roku. Polska utrzymuje jedynie nieoficjalne kontakty z Tajwanem, których głównym celem jest współpraca gospodarczo-handlowa.